Karanlıkta Demetlenen Varlık Halleri
Mayıs 2026 - Mart 2027
İSTANBUL, DİYARBAKIR
İştirakçi: Pariyya Ferdosse
Karanlıkta Demetlenen Varlık Halleri, Diyarbakır’da gerçekleştirilecek araştırma ve süreç odaklı bir sergi projesidir. Proje, arşivin dışında bırakılmış, kayda değer bulunmayan üretimleri ve baskılanmış canlı cansız varlıkların izlerini odağına alır. Karşılaşmalar aracılığıyla çoğalan bir sanatsal süreç öneren proje, farklı tarihsel katmanlar boyunca süregelen politikaların bölgede yaşamı, dili, hafızayı ve özellikle kadınların üretim biçimlerini nasıl örttüğünü araştırmayı amaçlar.
Sergi, politik baskı altında kadın sanatçıların yarıda kesilen, görünmezleşen ya da kayda geçmeyen üretim süreçlerine; yokluk ile belirme, silinme ile kalıcılık arasındaki geçiş hâllerine odaklanır. Eserlerin temel unsurlarından biri olan ışık demeti, bastırılmış hafızaların ve görünmez fenomenlerin yoğunlaşmış bir izi olarak ele alınır; tam olarak görünmeyen fakat silinmeyen varlıkların eşikte süren mevcudiyetini görünür kılmaya çalışır.
İranlı küratör Pariyya Ferdosse ile birlikte yürütülecek araştırma ve sergi süreci, yerel bağlam ve bölgesel hafızayla daha derinlikli ilişkiler kurmayı hedeflemektedir. Araştırma sürecinin çıktıları mekâna özgü yerleştirmeler, video, fotoğraf ve resim çalışmalarına dönüşürken; sergi etrafında kurgulanan kamusal programlar, kadın sanatçılar, araştırmacılar ve kültür üreticileriyle birlikte sessizleştirilmiş varlık hâlleri üzerine düşünmeye alan açacaktır. Proje, görünmezliği edilgen bir yokluk olarak değil; örtünün altından ses çıkaran, kırılganlıklarıyla direnç geliştiren varlık biçimleri olarak ele alır.
Delal Eken
Delal Eken, 1999 yılında Silvan’da doğdu ve Diyarbakır’da büyüdü. 2017 yılında lise eğitimini tamamladıktan sonra güzel sanatlar sınavlarına hazırlanmak üzere Diyarbakır’dan İstanbul’a taşınmış; aynı yıl Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü’nde lisans eğitimine başlamış ve 2021 yılında mezun olmuştur. 2021–2022 yılları arasında İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından yürütülen 17. İstanbul Bienali Çalışma ve Araştırma Programı (ÇAP)’na katılmış, 2024–2025 yıllarında Rotary Genç Sanatçı Fonu desteğiyle çalışmalarını sürdürmüştür. Akbank Sanat, CIF, Zilberman Gallery (GYF), Kasa Gallery ve Elgiz Müzesi gibi kurumlarda düzenlenen karma sergilere katılmış; 2025 yılında İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’nda yer alan bağımsız sanat mekânı İMÇ5533’de açılan ilk kişisel sergisi “Hüzme”yi gerçekleştirmiştir. Resim, video ve yerleştirme alanlarında çalışan Eken, atık, kalıntı, ışık ve mürekkep gibi maddi unsurlar üzerinden görünürlük–görünmezlik ilişkilerini, bastırılmış hafızaları ve kırılgan varlık hâllerini araştırmaktadır. Sanatçı yaşamını ve çalışmalarını İstanbul’da sürdürmektedir.
Pariyya Ferdosse
Pariya Ferdosse (d. 1988, Tahran, İran), Tahran ve İstanbul arasında yaşayan bir küratör, araştırmacı, yazar, mimar ve kıdemli sanat yönetmenidir.
Uygulaması küratörlük, yazarlık, araştırma ve mekânsal tasarım arasında hareket eder ve küratörlüğü uzun vadeli süreçler, konuşmalar ve mekânsal müdahalelerle şekillenen eleştirel ve diyalojik bir uygulama olarak ele alır.
Bilgisayar Bilimleri ve Mimarlık alanlarında akademik derecelere ve İç Mimarlık diplomasına sahiptir ve küratörlük teorisi, arşiv metodolojileri, sanat tarihi ve modern ve çağdaş Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika sanatı üzerine bağımsız çalışmalar yürütmüştür.
2017 ve 2022 yılları arasında Tahran'da sergi yapımının araştırma, mekânsal deney ve kolektif uygulama biçimleriyle iç içe geçtiği çeşitli sanat mekanları ve galerilerinin kurucu ortağı ve yöneticisi olmuştur.
Projeleri, bedenleşme, hafıza, katmanlı tarihler, cinsiyet, anlatı ve günlük yaşam sorularıyla ilgilenir. Küratörlük çalışmalarının yanı sıra, yazma ve araştırma, denemelerinde, çevirilerinde, konuşmalarında ve uzun vadeli araştırma tabanlı projelerinde paralel sorgulama biçimleri olarak kalmaktadır.
Bağlantılar:
https://delaleken.com/
www.pariyaferdosse.com